ТОП-500 рейтинги: 2025-жылдын I жарым жылдыгынын жыйынтыгы боюнча финансылык туруктуулук жана экономикадагы структуралык өзгөрүүлөр
Басылмалардын датасы: 13.01.2026
«АКИpress» маалымат агенттиги (Тазабек басылмасы) менен биргеликте 2025-жылдын I жарым жылдыгынын жыйынтыгы боюнча реалдуу сектордогу ишканалардын ишмердүүлүгүн чагылдырган «500 компаниянын рейтинги» журналы жарык көрдү.
Журналга Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинин жана Мамлекеттик салык кызматынын маалыматтары киргизилген. Улутстатком рейтингди юридикалык жактардын статистика органдарына берген расмий отчеттуулугунун негизинде түздү жана ал экономиканын корпоративдик секторунун объективдүү абалынын жана динамикасын чагылдырат.
Эсептөөлөрдө стандартташтырылган жана салыштырмалуу маалыматтар колдонулгандыктан, натыйжалардын жогорку ишенимдүүлүгү камсыздалат. Рейтингге коммерциялык банктар, камсыздандыруу, инвестициялык жана башка финансылык-кредиттик уюмдар киргизилген эмес, бул анын экономиканын реалдуу секторуна багытталышын камсыз кылат.
Рейтинг кантип түзүлөт:
Компаниялар экономикалык масштабын жана натыйжалуулугун чагылдырган беш негизги көрсөткүч боюнча бааланат:
- иштегендердин саны,
- киреше,
- дүң киреше,
- операциялык пайда,
- сальдолонгон финансылык натыйжа.
Мындай ыкма ишмердүүлүктүн көлөмүн гана эмес, финансылык натыйжалардын сапатын да эске алууга мүмкүндүк берет.
2025-жылдын I жарым жылдыгынын экономикалык жыйынтыктары:
2025-жылдын I жарым жылдыгы үчүн рейтинг реалдуу сектордун 22 миң ишканасынын финансылык натыйжаларына негизделген. Январь–июнь айларында алар продукцияны, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатуудан 736,5 млрд сом киреше алышкан.
Кирешенин түзүмү экономиканын негизги драйверлерин чагылдырат:
- өнөр жай – 47%га жакын,
- виртуалдык активдер менен операцияларды камтыган финансылык ортомчулук – 16%га жакын,
- соода – 13,4%.
Отчеттук мезгилдин жыйынтыгы боюнча ишканалардын 44,3% кирешелүү иштеген, зыян тарткандардын үлүшү 26,7%ды түзгөн. Реалдуу сектордогу ишканалардын жалпы сальдолук финансылык натыйжасы 135,6 млрд сом кирешеге жетип, корпоративдик сектордун туруктуулугун сактап калганын көрсөтүп турат.
Кирешенин түзүлүшүнө эң чоң салым кошкондор:
- негизги металлдарды өндүрүүчү ишканалар – 49 млрд сомдон ашык,
- дүң жана чекене соода уюмдары – 40 млрд сомго жакын,
- пайдалуу кендерди казып алуучу ишканалар – 8 млрд сомго жакын.
Рентабелдүүлүк жана өсүү чекиттери:
Финансылык оң натыйжалар ишканаларга жогорку деңгээлдеги эффективдүүлүктү сактоого мүмкүндүк берди.
2025-жылдын I жарым жылдыгында:
сатуу рентабелдүүлүгү 18,4%ды,
финансылык-чарбалык ишмердүүлүктүн рентабелдүүлүгү – 22,2% түздү.
Эң жогорку кирешелүүлүктү көрсөткөн ишканалар:
- соода,
- транспорт каражаттарын өндүрүү,
- байланыш,
- металлургия,
- кыймылсыз мүлк менен операциялар.
Бизнес жана инвесторлор үчүн курал:
«500 компаниянын рейтинги» ири компаниялардын тизмеси гана болбостон, төмөнкүлөргө мүмкүндүк берген аналитикалык курал болуп саналат:
- бизнес – өз позициясын тармактык лидерлер менен салыштырууга,
- инвесторлор – компаниялардын туруктуулугун жана потенциалын баалоого,
- мамлекет – структуралык өзгөрүүлөрдү жана экономикалык өсүү чекиттерин аныктоого.
Расмий статистикалык маалыматтарды колдонуу рейтингдин объективдүүлүгүн камсыздайт жана аны экономикалык чечимдерди кабыл алуу үчүн ишенимдүү багыт кылат.
«500 компаниянын рейтинги» журналынын толук версиясын «Тазабек» маалымат агенттигинин редакциясынан сатып алсаңыз болот.
